Ardennen maart 2026

Door Thomas van der Es

Inleiding
De regio Oostkantons is zo´n beetje de ruigste natuur die de Benelux te bieden hebben. Een afwisseling van uitgestrekte naaldwouden, snelstromende rivierlopen en een boeiend plateau met hoogveen trekken natuurliefhebbers al jaren. De ´top´ van het gebied rijkt bijna tot 700 meter +NAP en dat betekend , zelfs met warmer wordende winters , nog steeds regelmatig sneeuw van betekenis. In de regio liggen tal van beschermde Natura 2000 gebieden die niet alleen belangrijk zijn voor bijzondere broedvogels, maar ook boeiend zijn door botanische waarde en functie zijn voor tal van bijzondere insecten, amfibieën en zoogdieren.

Bezochte gebieden
Tijdens de driedaagse trip bezochten we verschillende gebieden. De Hoge Venen en haar bosrijke omgeving, de omgeving van Wanne en de rivierloopjes nabij Coo.

Hoogtepunten vogels
Dwerguil, Roodbuikwaterspreeuw, Rode Wouw(en), Oehoe, en Visarend.

27 maart
Vanaf Nederland rijden we vandaag richting Ardennen. De route doorkruist het land van noord naar zuid en onderweg zijn opstaplocaties afgestemd met de deelnemers. Terwijl in de bus de kennismakingsgesprekken bezig zijn rijden we binnen mum van tijd richting de grens. Onderweg zien we dat het lenteweer van de afgelopen periode behoorlijk zijn best heeft gedaan. Kersenbomen staan in bloei en wilgen zijn soms zelfs al uitgebloeid. De vele roekenkolonies zijn nog prima zichtbaar en de vogels zijn druk in de weer met hun nesten.

Eind van de ochtend ‘klimmen’ we met de bus het plateau van de Hoge Venen op. Wat ons opwacht is een kraakheldere hemel en een besneeuwd landschap. De wegen zijn vrij, maar op de sparrenbomen ligt centimeters sneeuw. Prachtig! Bij ons trefpunt ontmoeten we Ruben Vernieuwe, Inezia Tours gids en onze lokale expert uit België. We maken de groep compleet. Met telescoop en verrekijker kijken we naar het uitgestrekte glooiende veenlandschap. Boven ons flapt een Raaf en we kunnen goed de wigvormige staart zien. In een dal zien we een aantal Edelherten foerageren, die vallen goed op in het witte besneeuwde landschap.

We melden ons even bij het hotel en droppen de bagage vast af. Dat veroorzaakt wat onrust, want terwijl we de tassen aan het uitpakken zijn cirkelt er een Rode wouw en een Visarend over ons heen. Waanzinnig! De eerste van dit seizoen. De vogel begint hoog te schroeven en vliegt vervolgens verder noordwaarts.

Als we verder gaan met ons dagprogramma is er grote verwondering van de fraai dichtbij cirkelende Rode Wouwen. We zien meerdere exemplaren , waarbij prachtig het traag flappen en het functioneel benutten van de gevorkte staart te zien is. Een roer op zichzelf.

We lopen door een prachtig dal en de Grote Lijsters zingen uit volle borst. Een heerlijk vroeg voorjaarsgeluid. Het is beduidend kouder dan de afgelopen weken, maar door deze tonen weten we dat de lente in aantocht is. Op de hellingen staan prachtige bosviooltjes en velden vol wilde narcissen. Een reebok steekt daar in mooi af!

Door voorbereidingswerk van gids Ruben weten we op zorgvuldige afstand door de telescoop een Oehoe te ontdekken. De vogel ligt rustig te broeden en laat zich niet storen. De kenmerkende pluimpjes zijn goed te zien.

We lopen verder en opnieuw hangen er volop Rode Wouwen boven ons. Wat een mooie soort is dat toch.

Het is al richting schemer aan het gaan als we bij een nieuwe locatie aankomen. We genieten eerst van tal van bosvogels. Veel Zwarte mezen, maar ook prachtige Kepen. De mannetjes hebben al een mooie gitzwarte kop en een prachtige perzikoranje borst. In de telescoop prima te bewonderen. De avond begint al een beetje dichterbij te komen en de zangactiviteit in het bos neemt spoedig af. We ontdekken , na goed speuren, een prachtige dwerguil!

De vogel zit relatief lastig op middelhoogte in de sparrenbomen. We krijgen genoeg tijd om op afstand, vanaf een pad de vogel te bewonderen. Het is al een beetje donker voor foto’s, maar door de telescoop zijn digiscoop mogelijkheden prima! Wat een fantastische waarneming van zo’n bijzondere soort, niet eens zo heel ver van huis. Vanochtend zijn we pas vanuit Nederland vertrokken en we wanen ons nu al rijk met soorten van wild Europese natuurgebieden.

Terwijl we in de schemer terugrijden naar het hotel zien we naast de weg nog een hele fraaie roedel Edelherten staan.

Tijdens het uitgebreide en goed verzorgde driegangen diner praten en gloeien we na van deze mooie natuurdag. We zijn het er allemaal over eens dat het hoogtepunt de dwerguil was, maar de Rode wouwen waren ook fantastisch.

28 maart

Vanochtend beginnen we met een heerlijk ontbijtbuffet in het hotel. Het heeft weer licht gesneeuwd en er ligt , behalve op de wegen, een laagje wit. In de ochtend zou het wat door blijven sneeuwen en miezeren. Omstandigheden die ons laten besluiten om richting een rivierloopje te gaan met stroomversnellingen. Op de parkeerplaats worden we begroet door een Rode eekhoorn, een zingende Tjiftjaf en een tweetal Appelvinken. We lopen over een comfortabel paadje en bij een bruggetje vliegt er direct een Roodbuikwaterspreeuw over ons heen! Iedereen zit het compacte model en de contrasterende witte buik. We posten en speuren het riviertje af en opnieuw vliegt de vogel voorbij, net als twee Grote Gele kwikstaarten. Uiteindelijk weten we de vogel te lokaliseren en krijgen we een prachtige waarneming in de telescoop. De vogel zit druk te poetsen op een steen rondom versneld stromend water.

Langs de rivier zien we tot kegels omgevormde populieren en even verderop een knoeperd van een beverburcht. Op de helling staan opnieuw wilde narcissen en zelfs een Bleke schubwortel. Vroege flora die al begonnen!

Om even op te warmen doen we even een comfortabele koffiebreak in een gezellig tentje. Dat doet goed!

De middag brengen we door in een bosrijke omgeving , we maken een wat langere wandeling op zoek naar typische bosvogels van deze locatie. De laatste regen komt uit de hemel en in het bos ontstaan nieuwe rivierloopjes door smeltwater wat zijn weg naar beneden zoekt. We hebben de goede waterdichte schoenen en laarzen niet voor niets aan!

Bij droge momenten horen we Zwarte mezen en Kuifmezen. Langs ons pad zien we regelmatig markeringspunten van Boommarters. Helaas lukt het ons niet om een zichtwaarneming te doen van de Notenkraker. Wel lukt het een deel van de groep de vogel te horen roepen, maar dat kwam wat dieper uit het bos. Grote lijsters en een roepende Zwarte specht begeleiden ons weer richting de busjes.

Het is eind van de middag en de lucht weer blauw met grote witte bloemkoolwolken. Daar cirkelen weer de nodige Rode wouwen in. We maken nog een korte pauze begin van de avond, waarna we een nieuw bos intrekken. Het is schemerig als we op meerdere plekken de mythische roep van de Ruigpootuil horen! De opeenvolgende klanken klinken wat dieper uit bos. Het is te donker om een zichtwaarneming te doen, maar we hebben ze gehoord.

We rijden terug naar het hotel en sluiten weer af met een heerlijk diner. Het was een lange intensieve dag, die we volop benut hebben.

29 maart

De laatste dag alweer en na het ontbijt checken we uit bij het hotel. Een groepje goudvinken verwelkomt ons nabij de parkeerplaats. Terwijl we ernaar kijken zien we ook nog een mannetje keep en een eerste Rode Wouw. De ochtend trekken we het plateau op van de Hoge Venen.

We beginnen met een wandeling door een uitgestrekt bos. Langs de baan volop Wilde zwijnen sporen van afgelopen nacht. In het bos zingen vooral kuifmezen en zwarte mezen. Na een aantal gewone boomkruipers ontdekken we een Taigaboomkruiper ( Kortsnavelboomkruiper) . Altijd een lastige soort, maar gelukkig riep de vogel met regelmaat.

De tweede wandeling van de dag is landschappelijk schitterend. De lucht is kraakhelder en de sneeuw glinstert op het hoogveen. Overal kleine stroompjes met smeltwater en op de plekken met dooi is het bloeiend Eenarig Wollengras te zien. Qua vogels is het rustig , maar we genieten van de zang van de Grote lijster en de omgeving.

Tijdens het korte ritje flapt er over de bus een , vermoedelijk, vrouwtje Blauwe kiekendief. Een panaromadak ontbreekt in de bus, maar toch lukt het sommige om hem op te pikken.

We sluiten af op een heerlijk uitzichtpunt. De zon is heerlijk warm en we lunchen in een prachtig decor. Raven en verschillende groepen Edelherten betekenen de laatste waarnemingen van dit prachtige natuurweekend. We maken ons op voor de reis naar Nederland. Nemen afscheid van elkaar en hebben een voorspoedige terugrit. Wat hebben we genoten van dit uitje op de Oostkantons, niet ver van huis!